Eski ve yeni ders kitabı baskılarından alınan görseller, kamuoyunda dikkat çekici bir tartışmayı yeniden gündeme taşıdı. Fotoğraflarda, geçmişte Milli Eğitim Bakanlığı’na (MEB) bağlı kaynaklarda “Doğu Türkistan” olarak gösterilen bölgenin, son baskılarda “Sincan Uygur Özerk Bölgesi” adıyla yer aldığı görülüyor.

Haritalarda Farklı İbareler

Paylaşılan eski baskı haritalarında, Çin’in batısında yer alan Uygur bölgesi açıkça “Doğu Türkistan” ibaresiyle gösteriliyor. Yeni baskılarda ise aynı bölge “Sincan (Xinjiang) Uygur Özerk Bölgesi” olarak işaretlenmiş durumda.

Uzmanlara göre bu değişiklik, sadece bir coğrafi terim farklılığı değil; aynı zamanda tarihî hafıza ve kimlik algısı açısından da kritik bir anlam taşıyor.

—

Resmi Açıklama Yok

MEB, şimdiye kadar bu isim değişikliğine dair bir resmi açıklama yapmadı. Bakanlık kaynaklarında yer alan tek müfredat güncellemesi, 2024-2025 eğitim yılında “Orta Asya” yerine “Türkistan” ifadesinin kullanılacağı yönündeydi. Ancak “Doğu Türkistan” ibaresinin çıkarılması veya yerine “Sincan” ifadesinin konulması kamuoyuna duyurulmuş bir değişiklik değil.

Tartışmalar: Diplomasi mi, Eğitim Politikası mı?

Eğitimde kullanılan coğrafi terimlerin değişimi, farklı yorumlara yol açıyor:

Eleştiriler: Milliyetçi ve Türk dünyası hassasiyeti olan çevreler, bu adımı “Çin’in terminolojisine uyum sağlamak” ve “Uygur Türklerinin kimliğini görünmez kılmak” olarak değerlendiriyor.

Destekleyici görüşler: Bazı uzmanlar ise “uluslararası standart isimlendirmelerin ders kitaplarına aktarılmasının pedagojik açıdan anlaşılır olabileceğini” savunuyor.

—

Uygur Meselesi Bağlamı

Uluslararası raporlara göre, Çin yönetimi Uygur bölgesinde kitlesel gözaltı kampları, dini ve kültürel kısıtlamalar ve dil yasakları uyguluyor. Bu nedenle Türkiye’deki eğitim kitaplarında kullanılan terminoloji, sadece coğrafi bir tercih olmaktan çıkıp, insan hakları ve dış politika boyutlarıyla da tartışma konusu haline geliyor.

—

Kamuoyunun Beklentisi

MEB’in, bu isim değişikliğini hangi gerekçelerle yaptığına dair net bir açıklama yapması bekleniyor.

Ders kitaplarının hangi baskılarında, hangi yayınevlerinde bu değişikliğin yer aldığı konusunda şeffaf bilgi paylaşılması isteniyor.

Eğitim uzmanları, “öğrencilerin tarih ve coğrafya bilincinin siyasi baskılardan bağımsız biçimde oluşturulması gerektiğini” vurguluyor.

—

Sonuç

“Doğu Türkistan” ibaresinin ders kitaplarından çıkarılması, sadece bir harita detayı değil; Türkiye’nin eğitim politikaları, kimlik algısı ve dış ilişkileri açısından büyük önem taşıyan bir konu olarak öne çıkıyor. Kamuoyu, bu değişikliğin resmi olarak doğrulanmasını ve gerekçelerinin açıklanmasını bekliyor.

 

Haber: Hidayetullah Göktürk