DOĞU TÜRKİSTAN'DA ÇİN'İN BİLİNÇLİ OLARAK...
Dr.Mehmet EMİN ABD
Yale Üniversitesi Öğretim Üyesi
1)1981 senesinde AIDS mikrobu (hastalığı ABD)de ortaya çıktı.
2)04.06.1985 tarihinde Çin Halk Cumhuriyeti’nde ilk defa AIDS hastalığına rastlanmış olup.Bu hastalık Çine ziyaret için gelen Arjantin asıllı ABD vatandaşında görüldü.
3)Çin’de AIDS hastalığını 3 safhada ele alabiliriz.
a)1985-1989 seneleri arasında 3 yıl yabancıların Çine AIDS virüsünü taşıdığı süre olmuştur.
b)İkinci aşamada 1989-1993 yılları arasında geçen 4 sene AIDS mikrobunun Çin de yayılış gösterdiği süredir
c)3. safhada 1994 yıllından 2004 yıllına kadar geçen mikrobun Çin de hızla yayıldığı süredir.
4)1987 de Zeng Yi, Çin de ilk defa AIDS mikrobunun başarıyla teşhis etmiş ve mikrobun 1983 yılında ABD den ithal edilen kan ürünleri ile geçmiş olduğunu ve bu ürünleri kullanan birkaç Çin vatandaşının AIDS virüsünü kapmış olduğunu tespit etmiştir.
5)Ekim 1989 da Çin’in Yunen eyaleti konuyu sağlık hizmetleri bölümü Çin ile Burma sınırında uyuşturucu enjekte edenler arasında 141 kişinin AIDS hastalığı kaptığı tespit etmiştir.Bu Çin’de AIDS hastalığının ilk resmi başlangıcıdır.
6)1993 senesinde bir Uygur kız Çin’in šhenzen bölgesinde AIDS mikrobu kapmıştır.Bu Uygurlar içinde Uygur bölgesi dışında ilk defa hastalık gürümle olayıdır.
7)1995 Çin’deki AIDS mikrobu taşıyanların sayısı 1567 yi bulmuş olup bunların çoğunluğu Henening köylerindeki kan satanlardır.
8).1995 Uygur Özerk bölgesinde (Doğu Türkistan) ilk defa AIDS mikrobuna rastlanmıştır.
9)1996 senesinde Doğu Türkistan’ın Gulca şehrinde eroin enjekte edenlerin arasından 9 kişinin AIDS kaptığı tespit edilmiştir.(Çin haber ajansının 27.03.2004 tarihli Ürümçi’den verilen haberine bakın)
10)1999 senesine tüm Uygur bölgesinde tamamı 280 den fazla kadına AIDS bulaşmışıtır.(Çin haber ajansının 1.12.2002 tarihli Ürümçi’den verilen haberine bakın)
11)2000 senesinden sonra Çin’de AIDS hastalığı her sene %30 artmıştır.(Halk sisteminin 29.11.2003 tarihli sayfasına bakınız.)
12)2002 senesi Uygur bölgesindeki AIDS mikrobu kapmış Uygur kadınlarının sayısı hızla artarak resmi sayı 700 ü geçmiş ve Uygur bölgesindeki AIDS hastalığı kapanların %11’ini geçmiştir.(Çin haber ajansının 1.12.2002 tarihli haberine bakınız)
13)Eylül 2002’ye kadar geçen 7 sene içinde Uygur bölgesindeki AIDS hastalığı kapanların sayısı 6833’e varmıştır.Bu sayı Çin’deki tüm AIDS hastalarının sayısının %20’sine tekamül etmektedir.Bu sebeple AIDS vakalarının sayı ve yoğunluğu bakımından Doğu Türkistan Çin’de Yunnen eyaletinden sonra ikinci sırayı almaktadır.(Çin haber ajansının 1.12.2002 tarihli Ürümçi’den verilen habere bakınız)
14)Doğu Türkistan’da AIDS virüsü Çin’in başka eyaletlerine göre çok sonra görülmesine rağmen maalesef düşündürücüdür ki Çin’de hastalığın en hızlı yayıldığı yerdir.Her sene resmi kayıtlı 1000 kişi artmaktadır.(Çin haber ajansı 1.12.2002 tarihinde Ürümçi’den verilen habere bakınız)
15)Eylül 2002 tarihine kadar Ürümçi şehri ile Gulca şehrinde tespit edilen AIDS virüsü kapmış kişilerin sayısı tüm Uygur bölgesindeki sayının %85’ini teşkil etmekte.
16)Eylül 2002 tarihine kadar tüm Uygur bölgesinde tespit edilen HIV virüsü kapanların çoğunluğu 20 yaşından 40 kadar olan erkekler olup onların %95’i eroin iğnesini ortak kullanmaktan birbirlerine mikrop bulaştırmışlardır.(Çin haber ajansı 1.12.2002 Ürümçi haberi)
17)2003 yılında 1 yıl içinde tüm dünyada 5 milyon kişiye yeniden AIDS mikrobu bulaşmış olup 3 milyon kişi AIDS hastalığı sonucu hayatını kaybetmiştir.20 yıllık dünya AIDS hastalığı tarihinde 2003 yılı en fazla insanın bu hastalık yüzünden hayatını kaybettiği yıl olmuştur.
18)Eylül 2003 sonuna kadar Ürümçi’de tamamı 303 kişi yeniden AIDS mikrobunu kapmış olup.AIDS mikrobunu kapanların toplam sayısı 3165’e ulaşmıştır.Tahmini sayı ise 30.000’inçok üstündedir.(Tanrı Dağ web sitesi 1.12.2003 tarihine bakın)
19)2003 senesi sonuna kadar tüm Çin’deki AIDS vakasının tahmini sayısı 840 bini aşmış hasta sayısı 84 bine varmıştır.(Çin hastaları kontrol ediş ve önleyici sağlık hizmetleri birimi 1.12.2003 tarihinde resmi bildiri yayınlamıştır.)
20)Haziran 2003 tarihine kadar (ilk defa AIDS Çin’de tespit edildiği günden sonra ki 18 yıl içinde ) Çin’de tahminen 1milyon 20bin kişi AIDS mikrobu kapmış 200binden fazla kişi hastalık sebebiyle ölmüştür.(Çin hastalıkları kontrol eden ve önleyici sağlık hizmetleri birimi 1.12.2003 günü ilan etmiştir.)
21)2003 yılı sonuna kadar tüm dünya da yaşayan insanlardan tahminen 40 milyon (34-46 milyon) kişi AIDS mikrobu kapmıştır.
22)2003 sene sonuna (kadar ilk gününden bu güne AIDS mikrobu 20 yıllık sürede) tüm dünya da tahmine 60 milyon kişiye AIDS mikrobu bulaşmış tahminen 20 milyon kişi AIDS hastalığı ile ölmüş.Onların %95’i gelişmekte olan yada az gelişmiş ülke vatandaşlarıdır.
23)2003 yılı sonuna kadar AIDS mikrobu bulaşanları Afrika kıtasında 25-28 milyon kişi Güney Doğu Asya’da 4,6-8,2 milyon kişi Latin Amerika’da 13-19 milyon kişi Doğu Avrupa ve Orta Asya’da 1,2-1,8 milyon kişi Doğu Asya ve Hint Okyanusu adalarında 0,7-1,3 milyon kişi Kuzey Afrika ve Orta Doğu’da 470-730 bin kişi, Batı Avrupa’da 520-68 bin kişi Orta Amerika kıtasında 350-590 bin kişi, Avustralya ve Yeni Zelanda da 12-18 bin kişi tüm dünya da toplam 34-46 milyon kişi bulunmaktadır.
24)2003 yıl sonuna kadar Uygur Özerk bölgesindeki AIDS mikrobu kapanların resmi sayısı 8150’ye varmış. AIDS mikrobu bulaşanların sayısı itibari ile Yunnen eyaletinden sonra ikinci sırada yer almaktadır.(Çin haber ajansının 27.03.2004 günkü Ürümçi’den verilen haber)
25)2003 yıl sonuna kadar tüm Uygur Özerk bölgesindeki 69 şehir ve kasabada AIDS vakasına rastlanmıştır.(Çin haber ajansı 27.03.2004 Ürümçi)
26)Mayıs 2004 yılı sonuna kadar tüm Uygur Özerk bölgesinde AIDS virüsü taşıyanların resmi sayısı 8773 olup tahmini sayı 80 bini geçmiştir.Tüm Çin’dei AIDS taşıyanlarının %13’ünü teşkil etmektedir.AIDS hastalarının ve taşıyıcıların çokluğu bakımından Çin’de 4. sırayı teşkil etmektedir.(Xinjang haber web sayfası 5.7.2004)
27)Mayıs 2004 sonuna kadar Uygur Özerk bölgesindeki AIDS virüsü taşıyan kadınlar tüm Uygur bölgesindeki AIDS mikrobuna yakalananların %30’unu oluşturmaktadır.
28)2004 yılında Amerika da her 250 kişiden 1 kişi AIDS mikrobu kapmış yani her 100 bin kişiden AIDS mikrobu kapanlar 400 civarındadır.290 milyondan fazla nüfusa sahip ABD’de tahmini 1 milyondan fazla AIDS’li mevcuttur.
29)Tüm dünyada her gün 15.000 ile 20.000 kişi HIV virüsü kapmaktadır.
30)Çin’deki AIDS mikrobunun dağılış sıralamasındaki sebepler.
a)%61,6 aynı enjektörden kullanım sonucu bulaşma
b)%17,4 kan nakli (alış verişi)
c)%0,3 anneden bebeğe
d)%18,7’si namalum sebeplerden
31)Tüm dünyada 2 milyon 400 bin kadın AIDS kapmış olup tahminen 800 bin yeni bebeğin anneden HIV virüsü kaptığı tespit edilmiştir.
32)Şuan dünyada 15 milyon AIDS yetimi bebek bulunmakta olup bunların çoğunluğu Afrika’dadır.Asya’daki AIDS yetimleri 2 milyondur.2010 vardığımızda tüm dünyadaki AIDS yetimlerinin sayısı 26 milyona varacaktır.
33)2010 yılında Çin’deki AIDS'li sayısı 10 milyonu geçeceği tahmin edilmektedir.O zaman Çin dünyada AIDS’li sayısı en çok bulunan ülke olarak AIDS meselesi çin’in gündemini işgal edecektir.
34)Şuanda Çin’de 70-80 bin civarında AIDS yetimleri vardır.2010 yılına vardığımızda yılında bu 138 bin ile 260 arasında olması tahmin ediliyor.

  • 1780 defa okundu.