GÖKBAYRAK

Afrassiyab'ın   Hakan Alper Tunga ve beyler beyi gibi safı Türkçe unvanlarını bizlere işaret eder. İran rivayetlerinde Afrassiyab'ın kızının adına Frenks denirdi. Bunun safi Türkçe olan adının Kaz Katun olduğunu divandan öğrenmiş bulunuyoruz. Divan, bundan başkada birçok hakikatleri de bizlere açıklayıverir. İskender’in Türkistan'dan dönüp gidişinin makul bir sebebinini İran, Yunan ve başka kaynaklar hiç göstermeden geçer giderler. Böyle haris ve duygusuz bir Cihangir'in, fütuhat meydanından sebepsiz dönüşü akla uymayan bir harekettir. Elbette İskender'in geri dönüp gidişinin mühim bir sebebinin olduğunu, ama tarihlerde bu sebebi, İskender’in vekaye yazarlarının kasden göstermediğini her tarihçi düşünmeden edemez. Belki bu sebebin büyük bir hata olması muhtemeldir. Bu taktirde bu sebebi yazmak bu büyük cihangirin izzeti nefs ve gururuna uymadığından vekaye nameye yazmaya onun adamları cesaret edemezlerdi.

İşte tarihçilerin dikkatini kendine çeken bu meçhul sebebi divan pek açık olarak gösterir. Yani hakan şunu ustalıkla yapılan bir savaş taktiği ile İskender’i büyük bir yenilgiye uğrattığı ve İskender’i öz askerlerini bütünüyle yok olmasından kurtarmak ve çabuk geri dönmekten başka çare bulamadığını yalnızca divandan öğreniyoruz. Bundan dolayı Divan'ın rivayetlerini ilmi kıymete haiz olan diğer divan rivayetleri ile değerlendirmek lazım gelir. Divan rivayetlerinin tek noksanlığı bu rivayetlerin kısa olmasıdır. Çünkü divan bir tarih kitabı olmayıp bir Lügat kitabı olduğundan bu rivayetlerin bazıları bir kelimenin manasını düşündürmek maksadı ile getirilen vakayı mümkün olduğu kadar kısaca yazıp geçmiştir.

Afrassiyab'ın mersiyesi ise Afrassiyab'ın Türk tarihinde ne kadar büyük bir şahsiyet olduğunu ve onun facialı ölümünün Türk milletinin her bir tabakasında ne kadar derin tesirler yarattığını gösterir. Hülasa edip anlatacak olursak yukarıdaki rivayetler ve metariyallerden net olarak anlaşılan hakikat şudur ki: 

Milattan çok asırlar öncesinden itibaren ağırlık merkezi Şarki Türkistan olup, Türk yurdunda bir veya birkaç büyük devletler kurulmuştur. Bu devlet veya devletlerin kurucularının Turan, İskit, Saka, Masacit denilen muhtelif adlar ile adlandırıldığını İran, Yunan ve Hindistan'ın kadim rivayetleri ve tarihi vesikalarından alsak da en güçlü Hindistan ve Keşmir vesikalarından bu devletlerin muhtelif yerler ve muhtelif çağlardaki kurucuları olan halkın birleşen etnoğrafyalık adının Türk olduğu kesinlik kazanmaktadır. 
(Sürecek)

  • 1442 defa okundu.