KURBAN KODAY

                                                                                                             A.Şekür TURAN

 

 

Doğu Türkistanlı mücahit, gazeteci, yazar ve öğretmendir. 1 919-20 yıllarında Hoten'de doğduğu tahmin edilmektedir Çocuk denecek yaşta okumak için Türkiye'ye geldi Balıkesir Öğretmen Okulu'nu bitiren Koday, Şovenist Çın emperyalizmine karşı kurtuluş savaşına katılmak ve doğup büyüdüğü yurdunu hizmet edebilmek için Doğu Türkistan'a dönmek istedi Doğu Türkistan'a kadar gidecek parası yoktu, fakat çeşitli yollara başvurdu en sonunda o zamanki halk evlerinin maddi yardımı ile Doğu Türkistan'a gitmeyi başardı. O zaman Doğu Türkistan'ın idari, siyasi ve kültürel merkezi olan Urumçi'ye yerleşti

Doğu Türkistan Muhtar Hükümeti Başkan Yardımcısı Sayın M.Emin BUĞRA ve eyalet hükümetinin Genel Sekreteri Sayın İsa Yusuf ALPTEKİN Beylerin yakın ilgi ve iltifatlarına mashar oldu. Muhtar hükümetçe milliyetçi kadrolar yetiştirmek amacı ile kurulan  Urumçı Öğretmen Okulu' nun tarih öğretmenliğine tayın edildi Aynı zamanda "YALKIN" isimli dort sayfalık bir gazete çıkardı Siyası karışıklıklar neticesinde milliyetçi lider Mesut Sabrı BAYKUZU' nun yerine Genel Vali tayın edilen Rus ajanı Burhan "Yalkın" gazetesini kapattı Birkaç aylık aradan sonra "YURT" isimli bir gazete çıkarmayı başardı

1947 yılında milli tarihimizin ana hatları adı ıle bir tarih kitabı yazıp bastırdı Bu kitap Öğretmen Okulunda ders kitabı olarakta okutuldu. Çıkardığı gazeteler vasıtası ile Doğu Türkistan Türkçesi ni Türkiye Türkçesi'ne yaklaştırmaya çalıştı 1949 yılının son aylarında Doğu Türkistan'ın Kızıl Çinlilerce işgali üzerine eşini ve iki çocuğunu alarak bizlerle aynı kafile ile Keşmıre iltica etmek için birlikte yola çıktık.

Hindistan hudut karakolu Kokat'ta karşımıza çıkan Çın askerleri bizim kafileyi kuşatmıştı ve geri dönmemizi istiyorlardı Kurban Koday'da geri dönenlerin içinde idi.

Merhum Mehmet Emin BUĞRA Beyin çıkarmış olduğu (Türkistan'ın Sesi) Dergisi nın Temmuz 1956 senesinde şu haber yer almakta idi: Sözde Çin müslümanlarının başkanı sıfatı ile Mısır'a gelen Burhan'ın itirafı, halkı kızıl Çın hükümetine karşı ayaklandırdığı için Cengızhan Damolla ve Kurban Koday idam edilmiştir."

Merhum Öğretmenim Kurban Koday o zaman  Türkiye'de tahsil gören diğer Doğu Türkistanlı öğrenciler gibi Türkiye'de kalarak rahat yaşama yolunu seçmemiş, doğup büyüdüğü yurduna hizmet ederek bu yolda şehit olmuş büyük bir mücahittir Urumçı'de bulunduğu sırada Doğu Türkistan'da yayınlanan kitapları vaktiyle himayesini gördüğü Devlet adamı Sayın Memduh Şevket Esendal Bey e göndermek sureti ile bu kitapların Milli Kütüphaneye ulaşmasını sağlamıştır Merhumun öğrencisi iken kendi yazdığı ve lütfedip imzalı olarak hediye ettiği "Milli Tarihimizin Ana Hatları" adlı eserini şehit öğretmenimin kutsal bir hatırası olarak saklamaktayım aziz Yurdumda Çın emperyalizmi tarafından akıtılan kanların hesabının sorulacağı günü beklerken, azız öğretmenim ve şehitlerimizi rahmetle anarım

 

Her çıksa şamal,ağzım

Şoh şah açılır öpkem

Kimlerce oyun hane

Bolmakta aziz ölkem

 

1953 HOTEN

 

  • 789 defa okundu.